Si Johnny, Iyong Aktibista, Iyong Hinuli Isang Gabi

Mabait pong bata ‘yang si Johnny, mahusay raw sa eskuwela, sabi-sabi.
Lalo na sa Math saka History. Lagi rin pong kasama sa top ng klase.
Ewan kung bakit nga ba hinuli ng mga mamang diretso ang likod, isang gabi.
Wala naman pong bisyo ‘yan maliban sa kompyuter. Dito kasi
Sa amin, uso ang Piso Net; maghuhulog ng piso, makakalarga na sa FB
O sa mga Dota-dota at iba pa. Pero ‘yan pong si Johnny, iba po ang hilig.
1st college pa lang po iyan, kumukuha ng Sociology, ang mga binabasa, di ko makalahig.
May nakita po ako, isang araw, Pinoy Weekly ang nakalagay. Tapos isa pa, PADEPA.
Meron ding, PKP ba ‘yun? Saka mga website na panay kamao saka puro pula.
Madalas po, pag nakikita ko s’ya, may picture na iniiba, Photoshop tawag doon, di ba?
Di ‘yan masalita si Johnny. Wala nga’ng kaibigan na malapit, kaya sa sulok ‘yan palagi.
Dito ‘yan palagi sa shop, kaya madalas kong nakakausap. Wala kasi silang kompyuter sa bahay.
Uuwi lang kapag tinawag na ni Aling Goria, ‘yung manikurista niyang nanay.
Iyong tatay raw ni Johnny, si Mang Andeng, dinukot daw isa gabi, lider daw kasi ‘yun sa mga rali.
Tapos, banggit n’ya minsan, baka mahinto na s’ya next sem. ‘Yan e nung magpa-print s’ya
Ng mga parang diyaryo ang itsura, tapos ang nakalagay: JUNK CYBERCRIME LAW!
Akibista raw ‘yan, kaya ganyan, sabi ni Mang Samuel. Pero iniisip ko, di naman s’ya nanggugulo,
Siya nga lang pinakamatino dito sa shop. Lahat ng ‘andito, puro Putangina
At Bwakanangina ang nasa bunganga, lalo na kapag naglalaro ng Dota. Opo, bantay lang po
Ako rito, galing akong probinsya. Pag gagamit, sa akin po sila nagpapapalit ng barya.
Namimiss ko na nga po si Johnny, wala na kasing matino dito sa shop. Walang makausap.
Puro mga nakikipag-chat lang. ‘Yung may kausap na porener, tapos nag-iipit ng suso
‘Yung ‘andito, minsan bakla pero madalas ‘yung Ale d’yan sa kanto na ang tawag e Sekretarya:
Sekretarya daw ng United Nations. Ay, basta! Basta miss ko na si Johnny, saka yung mga post
Niya sa FB . Andami ko kasing natututunan sa kanya, 1st year hayskul lang ako, di ako nakatapos.
Kumusta na kaya s’ya? Teka, kaninang umaga ho, may nakitang bangkay dun sa estero.
Di na makilala, puro paso, tapos hubad-baro. Parang si Johnny nga e, parang si Johnny,
‘Yung kumukuha ng Sociology, ‘yung aktibista, ‘yung hinuli isang gabi, nung isang gabi.

Tulagalag

Ang Paninindigang Lupa At Lupa, Wala Nang Iba

sa lupa kami nabuhay
sa lupa kami nabubuhay
sa lupa kami mabubuhay
sa lupa kami mamamatay

lupa ang aming gulugod
lupa ang aming tuhod
lupa ang aming balat
lupa ang aming mga sugat

kami ang lupa ng palay
kami ang lupa ng uhay
kami ang lupa sa kaparangan
kami ang lupa sa tubuhan

lupa ang aming hangad
lupa ang guhit sa aming palad
lupa ang aming hininga
lupa ang aming pakikibaka

hindi stock, hindi stock
hindi ang pinagpipilitang niyong stock!

Sa Labas Na Mundo*

marahil kinaiinggitan mo sila
ang ipis, gagamba, langgam, langaw
na malayang lumipad-gumapang
o maging ang mga ibong
sumisilip sa maliit na uwang ng maliit
na bintanang miminsang ding nagkakait
sa iyo ng liwanag sa tuwing ang araw
at buwan ay di makasilip sa kapirasong
espasyong nagpapagunita na
ang iyong kalayaan ay ikinulong kasama
ng iyong karapatan
marahil nga'y kinainggitan mo sila
mga insektong malayang labas-masok
sa makitid at mainit mong puwang
kinainggitan mo ngunit di pinandirihan
pagkat batid mong mas masahol pa
sa kanila--absurdong mukha ng karum'han:
antena, maitim, lagpas limang mga paa,
mabalahibo, mabalasik tumitig na mga mata--
ang mga unipormadong robot
ng pandarahas at panggigipit
marahil nga'y kinaiinggitan mo sila
na nasisikatan ng araw,
nakalalanghap ng hamog,
sinusuyo ng ulan,
tinititigan ng buwan,
hinahaplos ng hangin
marahil kinaiinggitan mo sila
sa kanilang laya
naisaisip mo marahil
na mapalad sila, mas mapalad
sa mga unipormadong robot
ng pandarahas at panggigipit
mas mapalad sa mga naka-amerkana't
barong sa karnabal ng kongreso,
malakanyang at senado
mas mapalad pagkat pinakikinabangan
ng kalikasan anumang kaanyuan
mayroon ang pinandidirihan nilang kabuuan
naniniwala kang mas mariringal
ang mga insekto,
sa mga unipormadong robot
ng pandarahas at panggigipit
mas marangal sa mga naka-amerkana't
barong sa karnabal ng kongreso,
malakanyang at senado

at mapalad ka rin, alam mo
pagkat higit pa sa pisikal ang pakikiniig mo
sa labas na mundo
pagkat tulad nila, laksa-laksang
taon kang mananatili
sa labas na mundo
tula mo't sining ang insektong
gumagapang patakas, malaya
sa labas na mundo.

*kay Ericson Acosta. Sa kaniyang ikatlong buwang pagkakakulong, itatakas natin siya.

Sa Mga Kuko Ni Lino

kung may pagkakataon
pinalipad ko si Julio
o di kaya'y binigyan ng kapangyarihan
at isa-isa niyang maitutumba
ang nanggagalaiting taumbayan

si Ligaya
pinatakas ko sana
at nagkasama sila ni Julio
mabubuhay silang may
masayang bukas na daratnan

kung ginawa kong mabuting
intsik si Ah Tek
hindi niya mapapatay si Ligaya
at garantisadong hindi siya
mapapatay ni Julio

"Patay na si Ligaya!"
ay! palitan ko kaya iyan
ng "Buhay si Ligaya!"
at hindi ginawang ashtray ni Pol
ang palad niya?

napakalaking kahibangan
kung pakikialaman ko sila

buhay silang nilalang
may dugo at laman
hindi ko mahahawakan
ang kanilang isipan

at isa pa
ang ipinababatid ko'y
reyalidad
hindi
pan
tas
ya.

Characters in a film have their own existence. The filmmakers has no freedom. If he insists on his authority and is allowed to manipulate his characters like puppets, the film loses its vitality.
--Akira Kurosawa

Nang Mapanood Ni Lino Ang "Lino Brocka: Sa Kabila Ng Lahat" *

Grabe! Regal Drama Hour daw ba ang mga bruha?
Masyado akong dinakila.
Keri pa ba nilang gumawa
ng socially-oriented na pelikula?
Josko! Luz Valdez ngayon ang industriya.

Imbey talaga. 50 golden years
nang kuma-crayola ang Philippines.

Pero, in all fairness ha, miss
ko na sila! Promise!
Sa kabila ng lahat, may I effort
pa sila para i-tell ang buhay ko.
Walang charing. Naluluha ang lola niyo!

Teka! Anong petsa na ba? Purita Kalaw
at Tom Jones pa rin ang bansa?

Hala, tama na ang drama!
Marami pang dapat matuligsa.
Anopa't binigyan kayo ng musa?
Kaloka! Imulat n'yo ang masa!
Pack-up! Sugod tayo sa mendiola!

I-capuccino natin ang Lukretang
kapatid ni Kristeta.


*Lino Brocka: Sa Kabila Ng Lahat