Minsan may tula pero hindi ikaw ang tula.
Maaring ikaw ang taga-ulat, o ikaw ang mulat,
pero hindi ikaw ang tula tulad ng iyong inaakala.
Maaaring bahagi ka lamang ng tula, o minsan
isa ka lamang bula, minsan ikaw ang maysala,
o minsan ikaw ang pinsala, pero hindi ikaw
at hinding hindi ikaw ang tula. Pansinin: may salita
at ang salita ay parang bloke ng birhen na bato
na inagaw sa balakang ng bundok, hindi ikaw ito.
At uulitin ko, hindi ikaw ang tula. Ang tula
ay hindi rin ang salita, minsan nag-aanyo itong
isda, pero ang tula ay higit pa sa isda, higit sa salita.
Kaya hindi rin ito ang tula. Kung may hapag na salat
sa ulam at kanin, uukitin mo ba ang bato
upang maging mesa, dudurugin mo ba ito at
itatabi sa kutsara? Ang isda, mahuhuli mo ba
gamit ang iyong dila? Anong silbi ng salita, at sino
ang tula? Minsan may tula na salat sa hinala,
pero ang tula talaga, sang-ayon sa kanila,
ay mumunting katotohanan sa pagitan ng mga hiwaga.
Sino ang sila at ano ang hiwaga? Ang tula ay alaala,
mga pag-alaala sa di mo makita, ng mga wala.
(pasintabi sa tulang "Minsan, May Tula" ni Marvin Lobos)
"Ang Tula, tulad ng tinapay, ay para sa lahat." --Roque Dalton, salin ni Rogelio Ordoñez
Ipinapakita ang mga post na may etiketa na Poetika. Ipakita ang lahat ng mga post
Ipinapakita ang mga post na may etiketa na Poetika. Ipakita ang lahat ng mga post
Biyernes, Setyembre 13, 2013
Martes, Enero 1, 2013
Ang Mga Hangal Ng Kapayapaan Sa Kalye Camba, Isang Gabi't Madaling Araw
kamangha-manghang kakayahan ang pagtalunton
sa bituka ng Maynila--ang mga sikot at ikot, baluktot
at simangot ng mga lansangan, eskinita't kalyehon--
at taglay nila ang mapa at inisasyon, ang katutubong
simbuyong hindi magpapabaligtad sa kanilang mga damit,
waring mga manlalayag sa gitna ng walang ngalang karagatan:
makauuwi sa paroroonan, makayayapak sa lupa
nang buo ang sarili at ganap ang mithing lakbayin
ang kapatagan.
---
ang kasaysayan ng Tundo ay nasasalamin sa mga plastik
na nagliliparan sa tuwinang naglalaro ang hangin.
ang kasaysayan nito'y nakabalangkas sa mga berdeng
larawan at letra sa mga hantad na katawan ng mga lalaking
alipin ng kanto at eskinita, ng mga sipol at inuman, ng mga
away at hulagway ng pekpek shorts at pulang lipistik.
ang kasaysayan ng Tundo ay kasaysayan sa baluktot
nitong kahulugan sa mga pahina ng diyaryo at telebisyon.
ang kasaysayan ay monopolyong inaari ng mga guni-guni
at pagmumuni ng mga makasusugpong ng siglo at milenyo
sa kanilang buong ganid na angkan. pagkat ang kasaysayan
ay kait at said sa ulirat ng nagtakda nitong maliliit:
silang bahagi sa digmaan at pagkawasak,
silang bahagi ng tiwasay
at pagbubuo.
---
sa kanto ng Coral at Quezon St., nag-abang si M upang
aking sunduin (bakit nga ba kung gabi'y kailangan pang
gumayak at magganyak ng alitaptap?)
sa kaunting lakad, makikilala ng iyong talampakan
ang init ng semento
at ang busina ng dyip ay hudyat
ng pagdating. inabangan namin si E sa kanto
ng Pacheco, sa tapat ng Generics Pharmacy.
lantad ang Lantad na paglalantad ng hindi mahubad
na sining sa luntian nitong damit--nagbabadya
ang nag-aabang na samyo ng kapayapaan
sa Kalye Camba, naiinip, naiinip!
---
sino ang dapat sisihin sa kalagayang nagsasadlak sa atin
sa maling panahon, sa maling pagkakataon?
---
ginisang repolyo
talong at bagoong
longganisa
kaning hindi na umaaso
mga plato
kutsara at tinidor
at sikmurang kailangang lamanan
upang ang sabak sa talim
ng alak ay hindi mag-iiwan
ng bangibing larawan sa tabi-tabi:
ang ginisang repolyo
talong at bagoong
longganisa
kaning hindi umaaso
at mga pulutaning
magsasamyo ng pandidiri
sa mga magdaraan.
---
tinotoldahan ang mga bisita sa Tundo:
ang balak na status ni E sa Facebook.
---
ang kapayapaan ay sumakanya,
kay J,
tugon:
at sumainyo rin.
itaas natin ang pamantayan
sa pagkaliyo,
tugon:
itinaas
na namin sa pagbabakasali.
---
walang mukha ang kalungkutan kahit sa rurok nitong anyo,
tulad ng,
walang tinig ang ligayang nakakulong sa sarili.
---
saan umuuwi ang tula
matapos nitong maglakbay?
---
maraming talakay ang inihain at nakain sa ibabaw
ng kuwadradong dilaw na lamesita:
si Charles Bukowski at kung paanong ang henyo
ay hindi henyo at ang henyo'y mananatiling henyo;
ang alak at ang masasamang balak ng kawalan
sa bulsang pinanawan ng laman; si e.e. cummings
at ang kanyang "r-p-o-p-h-e-s-s-a-g-r"; si Sylvia Plath
at ang kanyang maalindog na Confessional style
in the mood of suicidal tendencies; kung paanong
si Ricky ang pinakamahusay na manunulat sa buong
sanlibutan; at ang Agos sa Disyerto'y aagos
at aagos sa kunsaan man nitong mararating kahit
pa sabihin kailangan nang ibaon at hayaan
ang kanilang kamandag sa pahina ng kasaysayan;
ang teorya ay teorya at ang praktika ay teoryang
may patutuguhan; at ang UP ay toreng garing
ng mga mapagpanggap; ang akademya sa sarili
nitong anyo ay bulok na tinapay sa microwave oven;
ang didactic ay di deductive; magica objectiva;
Ars Poetica shitty shit shit sa ipat ni J;
organikong talino ang karanasan; EMR at ang husay;
ang dekada 30 at ang pagsusunog ng mga lumang aklat
Plaza Moriones upang patuluyin ang modernismo;
ang buhay bilang buhay na hulagway ng mga humihingang
mga bagay at ang interkoneksyon ng mga ito sa isa't isa;
self-identifier! self-identify! self! identity!; si M at
ang kanyang pusong ayaw ipanakaw; si E at
ang di matapus-tapos na pagkakalkula ng grado
ng mga mag-aaral; at ako, ang walang kamatayang ako
sa aking daigdig ng tula.
---
inihahatid sa hantungan ang bawat paglalakbay.
---
ang bituka'y may sadyang balangkas upang pakibagayan
ng mga ilalaman at ang mga manunulat at ang kanilang
mga talampaka'y una nang
nakatiyak ng paraan: maglakad pabalik sa umpisa.
---
at naroroon pa rin ang mga kaluluwang hindi pinatutulog ng basura,
tulad ng mga kaluluwang di pagpahingahin ng mga gulong at pedal,
tulad ng mga gulay na nabubulok sa gilid ng bangketa, tulad ng Cluster
Bldg. na mistulang higanteng uling sa pusod ng Divisoria, tulad
ng mga humuhukay ng kayamanan sa burol ng plastik, papel at putik,
tulad ng mga paa kong unti-unti nang sumasakit, tulad ng antok
sa mga mata ni M, tulad ng mga asong tila monghe sa kagubatan
ng lungsod, tulad ng mga nagsisimulang magsimula ng umaga, tulad
mo at tulad nilang nahihimbing pa sa lilim ng liwayway
---
pamamaalam at pagtitiyak ng kaligtasan
ang isa sa dila ng apoy na nagngangalang, pagkakaibigan.
---
pauwi, mag-isa kong tinunton ang kilala ko nang bitukang-lansangan,
bulok at hindi, nitong lupain nina Sakay at Bonifacio, Lualhati at Amado.
at hinding-hindi ako matatakot sa dilim at patalim; ilusyon at haka-haka
ang nakatanim sa iyong realidad.
---
hinihintay ako ng unan, hinihintay ako ng himlayan
at habang nag-iinat na ang umaga,
nagsisimula pa lamang ang aking pahinga.
---
tula ang bula ng malamig na serbesa.
sa bituka ng Maynila--ang mga sikot at ikot, baluktot
at simangot ng mga lansangan, eskinita't kalyehon--
at taglay nila ang mapa at inisasyon, ang katutubong
simbuyong hindi magpapabaligtad sa kanilang mga damit,
waring mga manlalayag sa gitna ng walang ngalang karagatan:
makauuwi sa paroroonan, makayayapak sa lupa
nang buo ang sarili at ganap ang mithing lakbayin
ang kapatagan.
---
ang kasaysayan ng Tundo ay nasasalamin sa mga plastik
na nagliliparan sa tuwinang naglalaro ang hangin.
ang kasaysayan nito'y nakabalangkas sa mga berdeng
larawan at letra sa mga hantad na katawan ng mga lalaking
alipin ng kanto at eskinita, ng mga sipol at inuman, ng mga
away at hulagway ng pekpek shorts at pulang lipistik.
ang kasaysayan ng Tundo ay kasaysayan sa baluktot
nitong kahulugan sa mga pahina ng diyaryo at telebisyon.
ang kasaysayan ay monopolyong inaari ng mga guni-guni
at pagmumuni ng mga makasusugpong ng siglo at milenyo
sa kanilang buong ganid na angkan. pagkat ang kasaysayan
ay kait at said sa ulirat ng nagtakda nitong maliliit:
silang bahagi sa digmaan at pagkawasak,
silang bahagi ng tiwasay
at pagbubuo.
---
sa kanto ng Coral at Quezon St., nag-abang si M upang
aking sunduin (bakit nga ba kung gabi'y kailangan pang
gumayak at magganyak ng alitaptap?)
sa kaunting lakad, makikilala ng iyong talampakan
ang init ng semento
at ang busina ng dyip ay hudyat
ng pagdating. inabangan namin si E sa kanto
ng Pacheco, sa tapat ng Generics Pharmacy.
lantad ang Lantad na paglalantad ng hindi mahubad
na sining sa luntian nitong damit--nagbabadya
ang nag-aabang na samyo ng kapayapaan
sa Kalye Camba, naiinip, naiinip!
---
sino ang dapat sisihin sa kalagayang nagsasadlak sa atin
sa maling panahon, sa maling pagkakataon?
---
ginisang repolyo
talong at bagoong
longganisa
kaning hindi na umaaso
mga plato
kutsara at tinidor
at sikmurang kailangang lamanan
upang ang sabak sa talim
ng alak ay hindi mag-iiwan
ng bangibing larawan sa tabi-tabi:
ang ginisang repolyo
talong at bagoong
longganisa
kaning hindi umaaso
at mga pulutaning
magsasamyo ng pandidiri
sa mga magdaraan.
---
tinotoldahan ang mga bisita sa Tundo:
ang balak na status ni E sa Facebook.
---
ang kapayapaan ay sumakanya,
kay J,
tugon:
at sumainyo rin.
itaas natin ang pamantayan
sa pagkaliyo,
tugon:
itinaas
na namin sa pagbabakasali.
---
walang mukha ang kalungkutan kahit sa rurok nitong anyo,
tulad ng,
walang tinig ang ligayang nakakulong sa sarili.
---
saan umuuwi ang tula
matapos nitong maglakbay?
---
maraming talakay ang inihain at nakain sa ibabaw
ng kuwadradong dilaw na lamesita:
si Charles Bukowski at kung paanong ang henyo
ay hindi henyo at ang henyo'y mananatiling henyo;
ang alak at ang masasamang balak ng kawalan
sa bulsang pinanawan ng laman; si e.e. cummings
at ang kanyang "r-p-o-p-h-e-s-s-a-g-r"; si Sylvia Plath
at ang kanyang maalindog na Confessional style
in the mood of suicidal tendencies; kung paanong
si Ricky ang pinakamahusay na manunulat sa buong
sanlibutan; at ang Agos sa Disyerto'y aagos
at aagos sa kunsaan man nitong mararating kahit
pa sabihin kailangan nang ibaon at hayaan
ang kanilang kamandag sa pahina ng kasaysayan;
ang teorya ay teorya at ang praktika ay teoryang
may patutuguhan; at ang UP ay toreng garing
ng mga mapagpanggap; ang akademya sa sarili
nitong anyo ay bulok na tinapay sa microwave oven;
ang didactic ay di deductive; magica objectiva;
Ars Poetica shitty shit shit sa ipat ni J;
organikong talino ang karanasan; EMR at ang husay;
ang dekada 30 at ang pagsusunog ng mga lumang aklat
Plaza Moriones upang patuluyin ang modernismo;
ang buhay bilang buhay na hulagway ng mga humihingang
mga bagay at ang interkoneksyon ng mga ito sa isa't isa;
self-identifier! self-identify! self! identity!; si M at
ang kanyang pusong ayaw ipanakaw; si E at
ang di matapus-tapos na pagkakalkula ng grado
ng mga mag-aaral; at ako, ang walang kamatayang ako
sa aking daigdig ng tula.
---
inihahatid sa hantungan ang bawat paglalakbay.
---
ang bituka'y may sadyang balangkas upang pakibagayan
ng mga ilalaman at ang mga manunulat at ang kanilang
mga talampaka'y una nang
nakatiyak ng paraan: maglakad pabalik sa umpisa.
---
at naroroon pa rin ang mga kaluluwang hindi pinatutulog ng basura,
tulad ng mga kaluluwang di pagpahingahin ng mga gulong at pedal,
tulad ng mga gulay na nabubulok sa gilid ng bangketa, tulad ng Cluster
Bldg. na mistulang higanteng uling sa pusod ng Divisoria, tulad
ng mga humuhukay ng kayamanan sa burol ng plastik, papel at putik,
tulad ng mga paa kong unti-unti nang sumasakit, tulad ng antok
sa mga mata ni M, tulad ng mga asong tila monghe sa kagubatan
ng lungsod, tulad ng mga nagsisimulang magsimula ng umaga, tulad
mo at tulad nilang nahihimbing pa sa lilim ng liwayway
---
pamamaalam at pagtitiyak ng kaligtasan
ang isa sa dila ng apoy na nagngangalang, pagkakaibigan.
---
pauwi, mag-isa kong tinunton ang kilala ko nang bitukang-lansangan,
bulok at hindi, nitong lupain nina Sakay at Bonifacio, Lualhati at Amado.
at hinding-hindi ako matatakot sa dilim at patalim; ilusyon at haka-haka
ang nakatanim sa iyong realidad.
---
hinihintay ako ng unan, hinihintay ako ng himlayan
at habang nag-iinat na ang umaga,
nagsisimula pa lamang ang aking pahinga.
---
tula ang bula ng malamig na serbesa.
Martes, Oktubre 30, 2012
Said
hinahanap ko
ang mga bakas
na iniwan
ng mga talinhagang
umuwi
sa sinapupunan
ng kawalan;
ang natagpuan ko'y sarili
sa bingit
ng mga daliri
--kinakapa'y pakiwari.
ang mga bakas
na iniwan
ng mga talinhagang
umuwi
sa sinapupunan
ng kawalan;
ang natagpuan ko'y sarili
sa bingit
ng mga daliri
--kinakapa'y pakiwari.
Tula Nang Tula
tutulaan ko
sana ang tula,
Ars Poetica:
ang paraan
ng paglikha,
talinhaga
musika
paano nga ba?
anak ng tinapa!
kumukulo ang tiyan
ng bulalakaw
pabulusok
sa ituktok
ng aking puyo.
Ars Poetica,
tula nang tula
nganga, nakatanga
ang tuod na salita.
ayaw
ko ng/nang gani tu/ong
la.
sana ang tula,
Ars Poetica:
ang paraan
ng paglikha,
talinhaga
musika
paano nga ba?
anak ng tinapa!
kumukulo ang tiyan
ng bulalakaw
pabulusok
sa ituktok
ng aking puyo.
Ars Poetica,
tula nang tula
nganga, nakatanga
ang tuod na salita.
ayaw
ko ng/nang gani tu/ong
la.
Sabado, Setyembre 22, 2012
Cubao-Divisoria: Mga Guni-guni at Pagmumuni
umaangil ang bangibing palahaw ng mga ispiker
sa sagradong himpilan ng Kalayaan
sa kanto ng Anonas at Aurora Boulevard:
ika-apatnapung taon ng pag-aalaala sa paninikil
ng estadong dumildil ng dugo at pawis
sa mga sigwang nag-anyong liyab sa higit-
dekadang paninikil sa tinapay ng salita at pakikibaka:
sa basbas ng garalgal at talakay: nakamasid
ang reyalidad sa lansangan ng katuturan
...
paano gumuguhit ang gintong alak
sa matapat
na lalamunan ng mga kriminal
ng talinhaga?
halimbawa: ipinatong sa ibabaw? ng at nang?
karapatan... kasapatan? KATAGA?
...
pasumala ang mga salitang pumapailanlang:
hindi kahulugan ng kawalan--
may katuturan ang bawat hiningang tumutunghay
sa landas ng kasaysayan: masdan
ang obrerong himbing sa piling ng asawang tuliro
sa paghahanap ng kanin at ulam;
talakayin ang sikmura
ng nababagot sa botcha at pagpag; suriin
ang hiyaw ng sanidad
sa mga nangangalahig ng pag-asa
sa pusod ng Payatas;
iguhit sa langit ang kapalaran ng magsasakang
paltos ang paa at inaasam; sumpain ang habilin
ng kalangitan sa hinahamog na balakang
ng matandang hukluban
sa bansot na kariton--
sa bansot na kariton--
sampal sa burgis na humpay
ang pag-iral
sa loob ng Kalayaan
...
Ilang talang luma buhat sa talaarawan ng isang may nunal sa talampakan
Manila, My Manila
Mga Kuwento ng Supot sa Panahon ng Kalibugan
Gerilya
Patikim, Emotero
Mondo Marcos
Makata 4 ni Jose Corazon de Jesus
Tinig.com
Alexander Martin Remollino
Pia Montalban
Jack Dison Pablo
Macky Serrano Salvador
Rogelio Ordonez
TAPPM
BLKD
Escopa
Bayan-NCR
Dula
Tula
Arlam Camba
PUP
UP
FEU
Laguna
NCR
Koyang Jess
Escopa
Mcdo
MP
Kamanyang
Yosi
Yelo
Baso
NEVER AGAIN!
NEVER AND NEVER AGAIN!
...
sabi ni Nanik,
hindi naman talaga
masarap ang alak
kundi ang kuwentuhan--
ang pagkakataon at panahong
nagkasama at nagkasalo kayo
sa ligid ng alak at baso
...
bago humakbang ang mga talampakan sa unang baitang
ng oberpas
sa Cubao,
animo'y humalik sa lupa
si A,
mistulang paninikluhod sa kairalan ng mga hita at mga labi
ng mga dalaga/dinalaga at nagdalaga
sa malamig na bakal ng oberpas
at isinusumpa ni E ang pagpikit,
na tiyak
ay hudyat ng dire-diretsong
himlayan sa banig at panginip
ako:
humahabi ng hikbi
sa kabibi ng gabi
...
nasaan ang kalayaan sa kasalukuyan?
...
walang tula
sa dulo
ng aking ng aking
daliri
...
tuwid ang daan
ng Aurora Blvd, at malinis ang mukha
ng lansangan na inaawitan
at tinititigan ng dilaw na liwanag
ng mga poste
matang nakatitig:
pula
luntian
at kahel
na mga talukap
ng traffic lights
humuhugong ang paghihintay ng makina
sa lansangang ikinunukubli sa katwiran
silinyador ng pagbabakasakali
preno ng pagpupunyagi
ilan ang hiningang nagpapahiwatig sa dilim?
ma
bi
lis
ang
mga
pa
nga
rap
at
a
li
tun
tu
nin
sa kanto ng J. Figueras at Legarda,
nakatanod ang mga aso sa gitna
ng kalsada,
kinakalinga ng/ang gabi--mga kahol-
sumamo
sa naghihikab,
nahihimbing na Kamaynilaan
nakabantay ang mga barbedwire
sa kanto ng Mendiola at Recto
sa tapat ng UE,
babaing dumudumi, swak, sa isang asul na lata,
marahil ng gatas
at puwit na singkintab ng panalangin
at pananalig sa lantay
na deklarasyon ng karapatan
at tiwala
sa sanlibutan
mga pulis na nagmamanman sa magagatasan
Aranque'ng sandaling namaalam sa kahayupan
Divisoriang nilukob ng putik
at plastik
na mistulang pananim
sa parang
ng Recto
sa bahagi ng Tutuban patugpa
sa Ilaya at Pier Dos
...
mahabaging diyos
patawarin mo yaring manunula
...
anong saysay ng mga nabanggit?
...
sabi nila:
ang tula
ay mga mumunting katotohanan ukol
sa mga bagay-
bagay sa daigdig
...
saysay at wika?
...
ipikit ang kaluluwa at
magbubunyi ang mga suwail at halimaw
kaya't huwag,
huwag ipikit, ipiit ang kaluluwa
sa ganito at ganyan
doon at dito
dapat at dapat--
umiilanlang ang hiyaw ng sarili
...
ano ang tula?
Sabado, Agosto 18, 2012
Ang Mga Tula
...Ang tula
Ay ikaw
At akong
Lumaya na sa berso,
Nagpakatao.
Ang Tula, Pia Montalban
ang mga tula ay libong hibla ng buhok
itim at puti at dilaw at pula
na nalagas mulang anit at sumakay
sa mabigat na balikat nang mahampas
ng batuta ng maangas na pulis
ang mga tula ay noong ginuhitan
ng mga gatlang sumasalo ng pawis
bago maglandas sa talukap ng mata
at tungko ng ilong
habang nakatitig ang katanghaliang-araw
ang mga tula ay pisnging walang rosas
ang mga tula ay labing matatabil
at dilang matalas
ang mga tula ay taingang
sumasagap ng balita sa ilalim ng lupa
o sa kalamnan ng langit
ang mga tula ay brasong handang bumangga
sa truncheon
ang mga tula ay bisig na walang pangingilag
na kumakawit sa iba pang bisig
ang mga tula ay sikong handang masugatan
ang mga tula ay kamay na handang kumuyom
at magtuldok ng kamao sa nilalagnat na langit
ang mga tula ay daliring nangangating
humawak ng bandilang iwawagayway
ang mga tula ay dibdib na may pusong matibay
at hiningang matatag
ang mga tula ay tadyang na handang mabalian
ang mga tula ay sikmurang handang magutom
kung kinakailangan
ang mga tula ay baywang na gumigiling
sa awiting mapagpalaya
ang mga tula piraso ng lamang magbibinhi,
magpapabunga ng laksa pang mga tula
ang mga tula ay hitang handang malatayan
ng pasistang katunggali at handang bumawi
ang mga tula ay tuhod na handang magasgasan
ang mga tula ay binting hindi mapapagod sa lakbayan
ang mga tula ay alak-alakang sanay mapawisan
ang mga tula ay sakong na walang gumamela
ang mga tula ay daliri sa paang walang paki sa paltos
ang mga tula ay talampakang nangangating
maglagalag at handang bagtasin ang tagumpay
ang mga tula ay laman, at buto at isipang
inihulma sa tunggalian.
Ay ikaw
At akong
Lumaya na sa berso,
Nagpakatao.
Ang Tula, Pia Montalban
ang mga tula ay libong hibla ng buhok
itim at puti at dilaw at pula
na nalagas mulang anit at sumakay
sa mabigat na balikat nang mahampas
ng batuta ng maangas na pulis
ang mga tula ay noong ginuhitan
ng mga gatlang sumasalo ng pawis
bago maglandas sa talukap ng mata
at tungko ng ilong
habang nakatitig ang katanghaliang-araw
ang mga tula ay pisnging walang rosas
ang mga tula ay labing matatabil
at dilang matalas
ang mga tula ay taingang
sumasagap ng balita sa ilalim ng lupa
o sa kalamnan ng langit
ang mga tula ay brasong handang bumangga
sa truncheon
ang mga tula ay bisig na walang pangingilag
na kumakawit sa iba pang bisig
ang mga tula ay sikong handang masugatan
ang mga tula ay kamay na handang kumuyom
at magtuldok ng kamao sa nilalagnat na langit
ang mga tula ay daliring nangangating
humawak ng bandilang iwawagayway
ang mga tula ay dibdib na may pusong matibay
at hiningang matatag
ang mga tula ay tadyang na handang mabalian
ang mga tula ay sikmurang handang magutom
kung kinakailangan
ang mga tula ay baywang na gumigiling
sa awiting mapagpalaya
ang mga tula piraso ng lamang magbibinhi,
magpapabunga ng laksa pang mga tula
ang mga tula ay hitang handang malatayan
ng pasistang katunggali at handang bumawi
ang mga tula ay tuhod na handang magasgasan
ang mga tula ay binting hindi mapapagod sa lakbayan
ang mga tula ay alak-alakang sanay mapawisan
ang mga tula ay sakong na walang gumamela
ang mga tula ay daliri sa paang walang paki sa paltos
ang mga tula ay talampakang nangangating
maglagalag at handang bagtasin ang tagumpay
ang mga tula ay laman, at buto at isipang
inihulma sa tunggalian.
Huwag Mong Ipamamaraling Makata Ka
Huwag na huwag mong ipamamaraling makata ka
Kung ang hinahabi mong mga salita’y panay Putangina!
Kung ang konsepto mo ng pagtutulad ay panlalait
At ang ideya ng metapora’y walang saysay na galit.
Huwag na huwag mong ipamamaraling makata ka
Kung ang nabuong mga linya’y yabang lang na talinghaga
Kung naniniwala kang tula na ang tugma’t sukat
At kapag nabasa namin ay—Aba! Syet!—golpe-de-gulat.
Huwag na huwag mong ipamamaraling makata ka
Kung ang layon mo ay kasikatan at kumita ng pera
Kung makilala lang at makapagpablis ng aklat
Na mamahalin ang papel at may poetic na pabalat.
Huwag na huwag mong ipamamaraling makata ka
Kung nakilala mo lang si Balagtas sa Florante’t Laura
Kung di pa nababasa si Amado V. Hernandez
At kay Andrew E. ka lang naaakit, Ayayay! Putrages!
Huwag na huwag mong ipamamaraling makata ka.
Kung hanggang papel lang ang de-kalibre mong mga salita
Kung tingin mo sa makata’y endorser ng brief’t panty
At ang tula ang siyang key; Lintik! mas bagay ka sa PBB.
Kung ang hinahabi mong mga salita’y panay Putangina!
Kung ang konsepto mo ng pagtutulad ay panlalait
At ang ideya ng metapora’y walang saysay na galit.
Huwag na huwag mong ipamamaraling makata ka
Kung ang nabuong mga linya’y yabang lang na talinghaga
Kung naniniwala kang tula na ang tugma’t sukat
At kapag nabasa namin ay—Aba! Syet!—golpe-de-gulat.
Huwag na huwag mong ipamamaraling makata ka
Kung ang layon mo ay kasikatan at kumita ng pera
Kung makilala lang at makapagpablis ng aklat
Na mamahalin ang papel at may poetic na pabalat.
Huwag na huwag mong ipamamaraling makata ka
Kung nakilala mo lang si Balagtas sa Florante’t Laura
Kung di pa nababasa si Amado V. Hernandez
At kay Andrew E. ka lang naaakit, Ayayay! Putrages!
Huwag na huwag mong ipamamaraling makata ka.
Kung hanggang papel lang ang de-kalibre mong mga salita
Kung tingin mo sa makata’y endorser ng brief’t panty
At ang tula ang siyang key; Lintik! mas bagay ka sa PBB.
Miyerkules, Agosto 8, 2012
R.A. Syndrome O Sa Makatang Dating Crimson Red Na Naging Yellow Submarine Ngayon
dating simbigat ng dakilang kabundukan,
ng Sierra Madre, ang mga salitang
umaalpas mula sa dila at isip
patungtong sa tadyang
ng papel,
ang makatang umindayog kasama
ng mga punglong nagdadaplisan
at mga matang nanlilisik
na lumulusaw sa tapang at tindig
ay nag-alsabalutan
at inabutan
ng paghinog ng metapisikang-tulang-
out-of-the-blue-na-nangangaral-na-walang-
tulang-makapagliligtas-ng-daigdig-kaya-nga't-
wala-dapat-politika-bagkus-ay-pure-philosophy-
mingling-with-Kepler22b-and-vastness-of-the-
universe
--na lumulon sa kanyang dating tikas,
as well as
ng dignidad at prinsipyo
kasalukuyan siyang naninilaw
at kumakain ng sariling muta,
very cool na mga salita.
ng Sierra Madre, ang mga salitang
umaalpas mula sa dila at isip
patungtong sa tadyang
ng papel,
ang makatang umindayog kasama
ng mga punglong nagdadaplisan
at mga matang nanlilisik
na lumulusaw sa tapang at tindig
ay nag-alsabalutan
at inabutan
ng paghinog ng metapisikang-tulang-
out-of-the-blue-na-nangangaral-na-walang-
tulang-makapagliligtas-ng-daigdig-kaya-nga't-
wala-dapat-politika-bagkus-ay-pure-philosophy-
mingling-with-Kepler22b-and-vastness-of-the-
universe
--na lumulon sa kanyang dating tikas,
as well as
ng dignidad at prinsipyo
kasalukuyan siyang naninilaw
at kumakain ng sariling muta,
very cool na mga salita.
Tag
alam mo po, gusto la'ng
naman po kasi kitang i-
tag
gusto ko po kasing mabasa mo
ang bago kong gawa/likha/lalang/hinarayang
tula
gusto kong malaman mo po ang laman ng isip ko at kung
paano kong gustong iparating sa iyo/sa inyo/at sa kanila
ang gusto kong iparating wala po akong workshop
wala po ako sa creative writing program
gusto ko la'ng po talagang
tumula
mahilig po kasi akong tumula
at mahirap kasing maglathala ng aklat
kapag wala kang pera di ba? di ba? di ba po? kung hindi bahaw na kuwela
o nanggigitata sa pag-ibig o tungkol sa white lady/tikbalang/tiyanak/duwende atbp.
o 1001 Ways to be This-and-that atbp.
wala ka
o kung wala kang spark o kung anumang tinatawag nilang dahilan
hindi ka papansinin
ng Anvil/Visprint/Girraffe/Milflores/UP.ADMU.DLSU.UST Press atbp.
pwede kang ilathala ng Psicom/PHR pero hindi ka babasahin
hindi ka seseryosohin ng mga nabanggit di ba po?
ng akademya
hay naku! ang akademya po, naku po, ang akademya!
pero po
di naman lingid sa iyo di ba? di ba? di ba po?
na naninilaw na ang mga filipiniana sa NBS
maalikabok pa nga
maliban sa salansan nina Bob Ong at Eros Atalia
nakita mo po? wala pa ring bumibili ng aklat
ni Ildefonso Santos (Sa Tabi ng Dagat at iba pang tula)
pati iyong Ibong Mandaragit ni Ka Amado po
iyon ding Ginto ang Kayumangging Lupa ni Doming Mirasol
at isama mo na po iyong kay Rogelio Sikat, Dugo sa Bukang Liwayway
at ang maramingmaramingmaramingmaramingmaramingmaraming
marami pang filipiniana
na kahit sale na, wala pa ring gustong bumili? bakit?
kaya nga ita-tag na la'ng po kita
at dito na la'ng po ako sa Facebook
(dito may pisoNet sa'min)
tutula
pakibasa naman po, o kahit hapyawan mo na la'ng (please?)
kunwari ila-
like mo like mo like mo like mo like mo like mo po
pampataas ng kompidens ko
(baka po may comments ka, meron po ba?)
basta, ang like po ha?
iyong madami ha?
share mo na rin gusto ko kasing mabasa
idol kasi kita. :)
Sining Din Ang Pagbubunot
Ikaskas nang may tamang diin ang bunot
sa nakasimangot na sahig: pulang semento
man o tablang kahoy. Kailangan ng kadensa
ng nangagalikabok, tadtad-yapak na sahig;
parang mga daliring nakadiin-sulat sa papel,
kailangan mong panatilihin ang aliw-iw.
Kaliwa man o kanan, ang paang wala sa bunot
ay kailangang sapinan ng basahan
nang di mamakat-sugat sa sahig ang dibuho
ng talampakang namamawis; tulad ng tulang
malalim pa sa Mariana o mas abstrakto pa
sa kanbas ni Picasso, alisin sa tula ang kunot
sa noo ng mambabasa, sapagkat ang tula'y
marapat magpakintab ng sandaigdigan.
At sa huling hakbang, kung makintab na't
maari nang manalamin, huwag ipagkait
sa mga paa ang isang malinis na sahig.
Hayaang muli itong dampian ng nakangiting
talampakan; tulad ng tinapay, huwag ipagkakait
ang tula sa madla.
sa nakasimangot na sahig: pulang semento
man o tablang kahoy. Kailangan ng kadensa
ng nangagalikabok, tadtad-yapak na sahig;
parang mga daliring nakadiin-sulat sa papel,
kailangan mong panatilihin ang aliw-iw.
Kaliwa man o kanan, ang paang wala sa bunot
ay kailangang sapinan ng basahan
nang di mamakat-sugat sa sahig ang dibuho
ng talampakang namamawis; tulad ng tulang
malalim pa sa Mariana o mas abstrakto pa
sa kanbas ni Picasso, alisin sa tula ang kunot
sa noo ng mambabasa, sapagkat ang tula'y
marapat magpakintab ng sandaigdigan.
At sa huling hakbang, kung makintab na't
maari nang manalamin, huwag ipagkait
sa mga paa ang isang malinis na sahig.
Hayaang muli itong dampian ng nakangiting
talampakan; tulad ng tinapay, huwag ipagkakait
ang tula sa madla.
Sabado, Hulyo 14, 2012
Writer's Block
ang sikdo ng mga titik na nagdaragsaan
sa utak at daliri, magalak kong pinagtagpi-tagpi
nang unti-unti, bago ilagak itong mga susunod
na salita'y ikaapat na linya lamang ang mapapala
sa utak at daliri, magalak kong pinagtagpi-tagpi
nang unti-unti, bago ilagak itong mga susunod
na salita'y ikaapat na linya lamang ang mapapala
Blanko
boring ang white screen
endless titig
waiting sa muse para kalabitin
ang creative side ng brain
unti-unti
parang langgam na nagsusulputan
sa puting buhangin ng asukal
sa boring
white
screen
ang mga letra
at bantas
non-sense tumula nang tula
lang
common-sense
"para kanino?"
mankind is a piece of shit
how about humane, humankind
sangkatauhan?
the great planet earth
white boring screen/space
space is black
war!
peace!
enough! ENOUGH! ENaf!
kindness please, 'tol!
tula
la.
Huwebes, Hulyo 5, 2012
Ang Makata Sa Panahon Ng Barbel, Gel At Abs
Ano’t ipinagtataka mo ang lambot sa aking buto?
Lanta ang kalamnan ko sa away at basag-ulo.
Wala sa aking bisig ang lakas ng matipuno.
Hindi ako ang tipong layon ng kung sino.
Malakas lang ako, minsan, sa toma at huntahan,
Ng kung anu-anong may kinalaman sa lipunan, panitikan.
Na ika nila’y lumang tugtugin, wala nang kapararakan,
“Susmaryosep, kauubusan lang ng laway! Kahabagan!”
Hindi ako mahilig sa polo, sa slacks, sa gel.
Hindi rin sa gym, sa treadmill, sa sit-up o dambel.
Madalas gutom, pinakamadalas puyat kaya minsan payat.
Aba, ikaw ba naman na ang salita’y dinidildil, ginagayat!
Hindi ako kukuyugin ng mga babaing humahanga
Sa pandesal na nagsulputan sa tiyan ng artista.
Wala sa akin ang biyaya ng Adonis na, rockstar pa.
At wala ring ngiti ng makisig na prinsepe ng prinsesa.
Ano’ng pinagkakaabalahan ko? Magbasa, sumulat ng tula.
Ano kamong nakukuha ko? Maglaboy, mag-isip, tumulala.
Kung hihingin ng panahon, makasasayaw ako sa bubog
Mga salita kong mahahabi sa digmaan ihuhubog
Huwag, huwag mong susubukin ang aking pisi,
Kaya kong hawakan ang emosyon mo’t kiliti.
Matapat ang mga metapora, mga tayutay kong to be.
Kaya kong pamukadkadrin ang bulaklak na iyong tinatangi.
Bigyan mo ako ng isa, dalawa, tatlo—A! laksang mga gabi,
At makikilala mo ang lantay na pag-ibig sa mga tula ko’t labi.
Martes, Marso 27, 2012
Ang Akala Nila
may pata sa karapatan
kaya't ganoon na lamang
kung pagpiyestahan
may alay sa kalayaan
kaya't ganoon na lamang
kung paniwalaan
may hostess sa hustisya
kaya't ganoon na lamang
kung i-molestiya
may ari ang sarili
kaya't ganun na lamang
kung maglandi
may friendship sa prinsipyo
kaya't ganun na lamang
kung manggoyo
may panini sa paninindigan
kaya't ganun na lamang
kung ipag-ipitan
ang makata ay takam,
mali, sila ay katam:
kinakaskas ang salubsob
parang karpinterong paham.
Sabado, Enero 28, 2012
Ars Poetica Ng Makata Sa Karsel Ng Sarili
...Parang mga makatang labis na naaaliw sa pagkatula ng kanilang tula at walang pakialam sa damdamin at pag-unawa ng mambabasa. --Reuel Aguila
(aaminin ko, oo, minsan
oo, minsan, wala akong
pakialam sa damdamin
at u na wang u mu nawa ng mam
ba
ba
sa
bagsak sa pamantayan ko ang kanilang
kakayahan na umintindi, intindihin
ng ,ang
metapora, simile, paradox, irony
prosody: metro ritmo intonasyon
mga pantigan at patnigan
tetrahexaiambicdactyltrocheeanapestspondeepyrrhic
tugmaan ballad villanellle oda soneto
jintishi haiku tanka
ghazal bersolibre
assonance consonance aliterasyon
estropa couplettripletquatrain
hindi nila ito magagagap bakit ko ilalantad sa kanila
ang aking nalalasahan ni nadarama nakikita ni
nalalanghap
indibidwal at personal ang lahat lahat
sa akin
may musa akong pinagsisilbihan
ano pa't naging makata?
ang tula ko'y tula at tula
lamang
wala akong pakialam. walang makikialam.
...for art's sake!)
Palalim
ayaw nang tumula ng tula
tulad ng dati (hindi ko alam kung
ng o nang ang gagamitin ko sa tulad
__ dati) nabasa ko ang salvaged poems
ni eman, lumitaw sa pagitan ng mga pahina
ng maikling kathang tagalog nina AGA
ang isang maliit na anay, ayaw nang tumula
ng tula tulad ng/nang dati. sabi ni pia,
lutang ako, at ano nga ba daw ang balak ko.
alam na niya ang sagot. kanina, naglakad
sa kuwarto ang patikim ni mark angeles, naka-
ipit sa libro ang regi. form ng kapatid kong
red warrior, 20,000 mahigit. naiiyak ako.
katatapos ko lang magkape kasabay ng saging.
nakatapat sa akin ang bentilador at mag-isa lang
akong nakatapat sa blangkong espasyong
nakadamit na puti. ayaw nang tumula ng tula,
tulad dati, nasa bayan ang tula. hinihingi na
ni jack ang bukowski niya, akin na ang angina
pectoris. nasa bayan ang tula, dapat.
ngayon, tulala akong nagpapanggap na tumutula.
nakasilip sa salansan ng mga libro ang
kung baga sa bigas ni pete lacaba. nasa bayan ang tula
tulala ang bayan. ibalik sa mamamayan, kung ang tula
ay pumpon. nagsasala-salabat ang mga salita.
tulad ng/nang dati, hinahanap ng sarili ang kanyang
kahulugan at katuturan. tumutula ang tula, nasaan ang bayan?
tula/d ng makata, tugma at sukat, hindi mapagtugma
hindi masukat hanggang ngayon. tulad ngayon
malalim kong tinutunton ang gusto kong ilantad.
nasaan ang bayan? nasaan ang tula? tulad ng/nang
dati, gusto kong tumula/sabayan. sa bayan.
sandali, humabol sa mata, kung tuyo na ang luha mo
ni AVH. wakas.
tulad ng dati (hindi ko alam kung
ng o nang ang gagamitin ko sa tulad
__ dati) nabasa ko ang salvaged poems
ni eman, lumitaw sa pagitan ng mga pahina
ng maikling kathang tagalog nina AGA
ang isang maliit na anay, ayaw nang tumula
ng tula tulad ng/nang dati. sabi ni pia,
lutang ako, at ano nga ba daw ang balak ko.
alam na niya ang sagot. kanina, naglakad
sa kuwarto ang patikim ni mark angeles, naka-
ipit sa libro ang regi. form ng kapatid kong
red warrior, 20,000 mahigit. naiiyak ako.
katatapos ko lang magkape kasabay ng saging.
nakatapat sa akin ang bentilador at mag-isa lang
akong nakatapat sa blangkong espasyong
nakadamit na puti. ayaw nang tumula ng tula,
tulad dati, nasa bayan ang tula. hinihingi na
ni jack ang bukowski niya, akin na ang angina
pectoris. nasa bayan ang tula, dapat.
ngayon, tulala akong nagpapanggap na tumutula.
nakasilip sa salansan ng mga libro ang
kung baga sa bigas ni pete lacaba. nasa bayan ang tula
tulala ang bayan. ibalik sa mamamayan, kung ang tula
ay pumpon. nagsasala-salabat ang mga salita.
tulad ng/nang dati, hinahanap ng sarili ang kanyang
kahulugan at katuturan. tumutula ang tula, nasaan ang bayan?
tula/d ng makata, tugma at sukat, hindi mapagtugma
hindi masukat hanggang ngayon. tulad ngayon
malalim kong tinutunton ang gusto kong ilantad.
nasaan ang bayan? nasaan ang tula? tulad ng/nang
dati, gusto kong tumula/sabayan. sa bayan.
sandali, humabol sa mata, kung tuyo na ang luha mo
ni AVH. wakas.
Kung Ita-tag Mo Sila, Makikilala Kang Makata At Sisikat Sa Tula
siyento-porsyento, garantisado makakukuha ka
ng mga mata at daliri at makaiintindi sa
tula mong tumatalakay sa alienation at sa kailaliman
ng soul at ego at ng angst at metapisikal something
ng malalalim mong tugmaan
proseso: itaya mo muna ang hiya, umangkas
sa balikat ng namamayagpag na makata sa FB
add as friend hintayin mong makilala ka niya then
penetrate his/her world, virtual world tandaan mong tulay
ang kaniyang pangalan kilalanin mo ang kaniyang kaibigan
add them as a friend at matutong mag-tag
tag-tag-tag-tag-tag-tag-tag i-tag
ang tula mong nakangiti
at nagsasayaw sa hangin ng ilusyon at ma hika wait a minute
like is like a likeable thing
aangat ang ego at ang angst at ang confidence mo
makakainuman mo ang iyong mga iniidolo inside the literary scene
ng Philippine Pilipinas Pilipino Filipino
malaki ang chance waiting for godot masusungkit mo
ang grandest ever award basta't tandaan alisin mo muna ang hiya
walang hiya-hiya at delikadesa at kung anu-ano pang dahilan
upang mapigilan kang mamayagpag hello hello hey hi
ang tula ay kahalihalina kung ihahain sa kailaliman ng lupa
at itatabi sa kepler 22b ang tula ay tulay na tuluy-tuloy sa tuluyang
like like like is like a likeable thing
kung matututo ka lamang mag-tag
babasahin ka di nga comments and suggestions positibo
negatibo kakatamin ka yeso ba o marmol narra pa
lo tsi na
siyento-porsyento, garantisado makakukuha ka
ng mga mata at daliri at makaiintindi sa
tula mong tumatalakay sa alienation at sa kailaliman
ng soul at ego at ng angst at metapisikal something
ng malalalim mong tugmaan
manalig
naghihintay ang stardom.
Linggo, Disyembre 4, 2011
Maitatago Sa Kasiningan Ang Kawalang-katuturan
kung ngingiti ang tinig
makikita ko ang akit
ng matikas na sakit
ng ginusot na gusto
malapit ang pilat
sa ganting di matinag
kung nasasaan ang nasa
nag-uulat ang tula
nagdudumilat ang dalit
hinuhulaang lumuha
ang bigting tigib
sa anas ng sana
kung mapalad ang malapad
na pakpak na kinapkap
sa ngiting walang tinig
ubos ang subo ng bagsik
bibigkas tayo sa kawalan
lawak sa kipot ng pagpikot
sa oral na laro
ng salitang tinulis
sa sulit ng kipit
na pagpikit.
makikita ko ang akit
ng matikas na sakit
ng ginusot na gusto
malapit ang pilat
sa ganting di matinag
kung nasasaan ang nasa
nag-uulat ang tula
nagdudumilat ang dalit
hinuhulaang lumuha
ang bigting tigib
sa anas ng sana
kung mapalad ang malapad
na pakpak na kinapkap
sa ngiting walang tinig
ubos ang subo ng bagsik
bibigkas tayo sa kawalan
lawak sa kipot ng pagpikot
sa oral na laro
ng salitang tinulis
sa sulit ng kipit
na pagpikit.
Linggo, Hulyo 24, 2011
Patricide O Sa Ibabaw Ng Bangkay Inilalatag Ang Tula (Pasintabi Kay German Gervacio)
Gilitan ng liig ang mga nuno't idolo.
hangga't maaari, ataduhin maging buto.
Huwag hayaang makagulapay pa,
tarakan ng kandila, kanilang sintido at baga.
Paputlain ang kanilang labi, katasin ang dugo
parang kalamansi. Ang utak at puso
tadtarin at ipulutan. Magbarik, iikit ang baso,
sa harap ng kanilang dakilang bangkay
ating ihahantad ang ating tagumpay.
Sa ibabaw ng bangkay inilalatag ang tula.
Ang pagkitil ng Ama ay 'sang dakilang pasya.
hangga't maaari, ataduhin maging buto.
Huwag hayaang makagulapay pa,
tarakan ng kandila, kanilang sintido at baga.
Paputlain ang kanilang labi, katasin ang dugo
parang kalamansi. Ang utak at puso
tadtarin at ipulutan. Magbarik, iikit ang baso,
sa harap ng kanilang dakilang bangkay
ating ihahantad ang ating tagumpay.
Sa ibabaw ng bangkay inilalatag ang tula.
Ang pagkitil ng Ama ay 'sang dakilang pasya.
Mag-subscribe sa:
Mga Post (Atom)