Wala Nang Nagbabasa Ng Tula

wala nang nagbabasa ng tula
wala nang nangangahas manalinghaga
wala nang nagbalak tumulala
at mag-apuhap ng kataga
wala nang nagbabasa ng tula
wala na ang pumipintig na salita
o humihingang mga haraya
ilan na lamang ang lumalalang ng tula
mga tulang humihinga, nangangalaga
ilan na lang ang nagpapahalaga
na ang tula ay kaakibat ng paglaya
ilan na lamang ba ang nakalilikha
ng mga berso ukol sa lupa,
mga tulang hinahaplos ang kabuuan ng masa,
mga tulang nag-aalay ng panata?
ilan na lamang ba ang nakalilikha
ng mga ritmo ng pagtuligsa,
ng mga himig na lumulusaw sa tanikala
o mga estropang maalab ang pagbaka?
iilan na lang talaga ang nagtakda
na ang musa'y nagtatakda
marami na ang tula'y tinubog sa libog,
mga tayutay ng ako at ako,
mga tugmang naglalakbay sa ibang uniberso,
mga idiyomang nalubog sa siphayo
at mga lirikong sinalimbayan ng lirang tuliro
mga tula silang binabaliw ang mundo
wala nang nagbabasa ng tula
mga tulang pinapanday ng danas
sa reyalidad ng lipunang marahas
wala nang nangangahas na tumula

at kung ang tula ay hindi naghihimagsik,
kung ang tula ay 'di protesta
marami nga marahil, marami
ang nahuhumaling sa tula
nguni't wala na nga ba'ng nagbabasa ng tula?

Itaas Mo

itaas mo
presyo ng petrolyo
itaas mo
papaimbulugin
hanggang sa kunsaan abutin
itaas mo
iyong hindi maaabot
ng pagal naming pawis
at naghihingalong suweldo
itaas mo
hanggang sa mangandamatay
aming mga anak at asawa
itaas mo
hanggang sa dugo na
ang nagpapagana
sa mga diwalwal at baseco
itaas mo nang itaas

at kami nama'y
mapagkumbabang maghahanda
dito sa lupa
ng mga molotov at paltik

magtataas din kami
ng maaalab na sulo
iaangat namin
ang nag-aaklas-tiim na kamao

Kasama

     Walang katiyakan
dito sa masukal na kabundukan
buhay nating tumitibok sa kaluskos ng dilim.
     Walang katiyakan
maging pag-ibig,
na saksi
maski mga talahib, kulisap at kuliglig.
     Walang katiyakan
mga umaga at gabing
tumutulay sa pagitan
ng putok at awitan.
     Walang katiyakan
kung malulunasan
ng iyong pagsuyo
katawan kong winakwak ng mga punglo
o ang naghahabol kong pintig at hininga.


Marahil,


     Hanggang mariing yakap
na lamang, magagawa ng iyong mga bisig
sa aking naghihingalong katawan.
     Hanggang nagpapaunawang haplos
na lamang
sa naglugay kong buhok,
maihahandog
ng kalyado mong palad.
     Hanggang bahaw na palahaw
na lamang ang iyong luksang
pangungulila.


Pagpapatuloy ng digma, tanging magdurugtong sa mapipigtal nating pagsinta.


Mahal na Kasama,
     maglalaho ang aking katawan,
     nguni't hindi ang aking diwang nakatundos
     sa mga kubo't sakahan
     at sa mga ngiting inaaabot ng sambayanan.


Tandaan mo,
magkakasama pa rin kata;
Ganap na paglaya ang ating pagsinta.

Pinagbubuklod Tayo Ng Iisang Sikdo

pinagbubuklod tayo
ng iisang sikdo
nagtipon sa harap
ng mga baso't nagkikislapang pait
pinagsasaluhan
aral ng lipunan
tayo
ang mga hijo y hija de puta

hindi nakakahon
sa rangya
ng mga medalya,
laurel at palakpakan
dahil sambayanan
ang una't huli nating
pinaglalaanan
ng buhay at sining
tayo
ang humuhubog
sa pambansang katubusan

sapagka't pinagbubuklod tayo
ng iisang sikdo:
rebolusyong kultural
ang ating tinutungo

Tipaklong

At kiniliti ng tipaklong ang ating diwa.
Tawa tayo nang tawa
hanggang sa maubos ang ating hininga.
Inalaala
ang ating mga lolo, silang gumulong ang mga ulo,
silang mga biktima ng digma.
Anung lagim ang tatangisan pa ng luha?

Sa harap ng mapupulang handa
nagnasa tayong magpatalun-talon
sa bawat himaymay
ng buhay.
Inumpisahan sa pait ng pag-ibig,
mga hinanakit sa takbo ng daigdig,
sikdo ng mga nagsasalimbayang libido
na humantong sa tugmaang labu-labo.
Kumusta ang tipaklong tuwing may hilakbot ang panahon?

Hindi tayo mangingiming halughugin ang ligaya.
Sa simpleng huntahan
ng luha at tuwa,
tulad ng tipaklong sa parang at damuhan,
wala tayong pinipiling lapagan
ng malilikot nating diwa't isipan.
Sinong mangangahas na pumatay ng tipaklong
ang hindi makukulong sa karsel ng alaala?

Ang mga tibok
na nilagom ng sakit
sa pusok ng mga Ebang
tumikim at titikim
ng iba pang mansanas,
mga tipaklong ang magpupuno ng kulang.
Hindi ba't paglimot ang sagot sa mahabang proseso ng lungkot?


*kay Jack, Edem at Jude

Bagong Bayani

Tulad ni Rizal,
talampakan
nami'y naglalakbay
sa mga banyagang lupain.
Nguni't hindi
bilang propagandistang mag-aaral,
kami'y manggagawang lakas ang kalakal,
na sa uhaw na estado'y isang mayamang bukal.

Tulad ni Mabini,
pluma
ang likas naming sandata,
na sa mga gabing nilulumpo kami
ng lunggati't lungkot,
"Kumusta kayo diyan?"
ang paunang isusulat
sa liham na malukot.

Tulad ni Sakay,
matatag,
matagal kaming sumuko,
kahit pataksil kaming ipinagkakanulo
ng estado
sa mga dayuhang amo
at magbabalik-bayang tinakasan ng bait
o bangkay nang isinilid sa tablang kabaong.

At tulad ni Bonifacio,
nagrerebolusyon
ang aming isipa't bituka,
kaya't malagim, marahas
ang tugon ng aming pasya,
mapunan lamang ang dusa
sa sariling bansa, papatusin ang pagpuslit- droga,
maglako ng puri sa hayok na banyaga
o habambuhay paaalipin sa mga dayuhang bansa.

Ganyan kami ituring sa tinubuang lupa.
Kami
ang sabi'y kasalukuyang Rizal, Sakay, Bonifacio't Mabini.
Kami
ang inyong tinurang
mga Bagong Bayani.

Wala Tayong Pag-aari

Nararapat nang iwan
lahat ng ating bagahe
'pagka't ang paglalakbay
na ito'y walang kasukdulan
nagiging marahas, mapanganib
sa bawat yugto.

Kailangan
nang mag-iwan ng bagahe,
ilapag ang mga tangan ng bisig,
ang mga kipkip sa kili-kili'y marapat nang ihele
ng lupa, ang mga dalahin--
hayaang isabit sa sanga ng punong naghahanap ng kausap,
ang mga sukbit ng balikat--
bigyan ng pagkakataong ariin ng iba:
ang atin ay sa kanila,
silang mahahanap ang iiwan nating bakas.

Tinutunton natin
ang laya ng hinaharap,
ang mga bagaheng iiwan--
iniwan hindi dahil sa bigat o sagabal sa bilis ng lakad
o liksi ng galaw,
iiwan sila
upang maging bahagi ng nakaraan,
sila'y hindi ari ng ating sarili
at sila'y angkin ng lipas.

Walang aangkinin ang ating lipas
at ang sarili nati'y walang aariin.

May mga bagaheng 'di na nararapat pang ihatid
at isama sa paglalakbay.
'Pagka't wala tayong pag-aari,
'pagka't tayo ang pag-aari
ng lipas,
ngayon at bukas.