parang nilaspag na bulak
parang di matuluy-tuloy na balak
parang bundating tiyan ng parak
parang alibughang anak
parang sablay na sapak
parang kahon na di matulak
parang naglokong sumpak
parang kurtadong utak
parang daang lubak-lubak
parang labahing nagtambak
parang duguang plema sa dahak
parang sagot na di tumpak
parang sugat na nagnaknak
parang gripong wala nang patak
parang damit na nagwasak
parang esterong nagburak
parang kapitbahay na wala nang maputak
parang ipinagdadamot na palakpak
parang pisnging naghumpak
parang walang kislap na pilak
parang matang wala nang maiyak
parang damdaming di tiyak
parang paang wala nang tahak
parang ako kung mawala ka,
kabiyak.
"Ang Tula, tulad ng tinapay, ay para sa lahat." --Roque Dalton, salin ni Rogelio Ordoñez
Miyerkules, Hunyo 20, 2012
Maulan
Madalas, ganitong maulan, magkasama tayo. Hindi natin alam kung saan tayo paroroon basta, ang mahalaga, magkasama tayo. Natatandaan mo, iyong unang pasyal natin? Alam kong tanda mo iyon. Alam ko. Kahit masakit na ang paa ko sa kalalakad, na ayaw kong sabihin sa iyo dahil alam mo namang matiisin ako, tuloy lang; basta may payong tayo at nagdidikit ang balikat natin, kahit basa ang daan, basta magkasama tayo. Isinisiksik kita sa balikat ko, sa kili-kili, sa ilalim ng payong, huwag ka lang mahalikan ng ulan. Kung kakayanin nga, piggy back. Gusto kong maramdaman ang init mo.
Kung kakayanin, maulan sana palagi. Hindi bagyo, ha? Maulan lang. Alam ko kasing makakasama kita, sa ganitong mga panahon. Ganitong parang nagluluksa ang langit, at parang luha ang latag ng butil-ulan sa mga payong, dalawa tayong may bahaghari sa dibdib.
Ganitong maulan, alam kong makasasama kita. Alam kong sasama ka.
Garalgaling Boses Sa Dulo Ng Telepono
makulimlim ang pagkakalatag ng kanyang noo
nang sabihin niyang hindi nagtutugma ang ritmo
ng awiting kanilang pinagsasaluhan. madalas,
ganito ang nangyayari, parang araw na tinatabingan
ng ulap, at mga ulap na mababasag, at kakalat
sa langit, at magtutuldok ng patse-patseng lilim.
nakikita niya ang unti-unting pagpusyaw ng kaniyang
balintataw, sa tuwinang nagsasalubong ang alinlangan.
minsan , parang kulog ang hinahon sa lalamunan
ng kaniyang kasuyo, at kidlat ang takot sa kaniyang
dibdib--pumupunit sa pagitan ng kaniyang baga nang
walang pahiwatig, parang ugat ng puno sa salimuot.
at sa gilid ng labi, ang uwang, ang hanging lumilikha
ng hamog sa pisngi ng kaniyang sinta, namumuo
ang pangamba. na ang alinlangan at taliwas na tugmaan,
ang awitan, ang pagsasalo, ay yugto ng isang kasaysayan.
bahagi ng kaniyang kamuwangan, lumilipas ang kasalukuyan
at lulunukin niya ang sarili, at kakalingain ang pangamba.
nang sabihin niyang hindi nagtutugma ang ritmo
ng awiting kanilang pinagsasaluhan. madalas,
ganito ang nangyayari, parang araw na tinatabingan
ng ulap, at mga ulap na mababasag, at kakalat
sa langit, at magtutuldok ng patse-patseng lilim.
nakikita niya ang unti-unting pagpusyaw ng kaniyang
balintataw, sa tuwinang nagsasalubong ang alinlangan.
minsan , parang kulog ang hinahon sa lalamunan
ng kaniyang kasuyo, at kidlat ang takot sa kaniyang
dibdib--pumupunit sa pagitan ng kaniyang baga nang
walang pahiwatig, parang ugat ng puno sa salimuot.
at sa gilid ng labi, ang uwang, ang hanging lumilikha
ng hamog sa pisngi ng kaniyang sinta, namumuo
ang pangamba. na ang alinlangan at taliwas na tugmaan,
ang awitan, ang pagsasalo, ay yugto ng isang kasaysayan.
bahagi ng kaniyang kamuwangan, lumilipas ang kasalukuyan
at lulunukin niya ang sarili, at kakalingain ang pangamba.
In Dependence
oo, independence tayo
malaya sa maraming bagay
freedom! free dam! free damn!
may libreng diyaryo sa LRT
malayang tumawid sa everywhere
may libreng biskwit sa supermarket
malayang bumoto ng kahit sino
libreng magpadulas kung matikitan
malayang magmura kahit saan
libreng check-up ng mata, atay, balun-balunan
malayang ibo'y lumipad
libreng alapaap ng eheads
malayang tuligsain si gaga
libreng bibliya galing sa kung anong sekta
malayang i-etsa puwera ang bayang magiliw
libreng pagupit sa luneta
malayang pumili ng relihiyon at kasarian
libreng sumayaw kahit saan sa sariling bayan
malayang magtapon kahit saan
libreng job fair
malayang mangibang-bansa
libreng entertainment
malayang malaya
libreng libre
in dependence, tayong lahat!
as in, tanong mo po kay obama.
malaya sa maraming bagay
freedom! free dam! free damn!
may libreng diyaryo sa LRT
malayang tumawid sa everywhere
may libreng biskwit sa supermarket
malayang bumoto ng kahit sino
libreng magpadulas kung matikitan
malayang magmura kahit saan
libreng check-up ng mata, atay, balun-balunan
malayang ibo'y lumipad
libreng alapaap ng eheads
malayang tuligsain si gaga
libreng bibliya galing sa kung anong sekta
malayang i-etsa puwera ang bayang magiliw
libreng pagupit sa luneta
malayang pumili ng relihiyon at kasarian
libreng sumayaw kahit saan sa sariling bayan
malayang magtapon kahit saan
libreng job fair
malayang mangibang-bansa
libreng entertainment
malayang malaya
libreng libre
in dependence, tayong lahat!
as in, tanong mo po kay obama.
Opyo
kilala mo siya,
siya iyong nakakabanggaan
mo ng balikat
sa makipot na pasilyong
namumulang tila santan
ng bitak-bitak na paaralan,
siya iyong matalim--
nakapupunit ng ulirat--
kung tumingin,
ang buong-buong boses
pero hindi nakaaakit
ng tainga,
siya iyong bigla-bigla, makikita
mong sasalampak sa sahig, at
magbabasa ng isang
klasikong nobela, halimbawa,
The Red and the Black ni Stendhal
o Germinal ni Zola,
siya iyong tipong di mo magugustuhan
ang pananamit:
punit na maong, kupas
pudpod na tsinelas
puting kamisong nagbabandera
ng paniniwala o larawan
ng isang grunge na banda,
siya iyong karaniwan
pero hindi payak,
siya iyon,
ang hindi takot sa bagsik ng ulan
hindi takot sa alimuom
siyang malalim kung sumipat ng kalangitan.
ipamamalita ko sanang
patay na siya, oo
wala sa loob ng nitso, hindi
pinaglamayan, humihinga
patay na siya;
hiningang walang sariling mukha.
siya iyong nakakabanggaan
mo ng balikat
sa makipot na pasilyong
namumulang tila santan
ng bitak-bitak na paaralan,
siya iyong matalim--
nakapupunit ng ulirat--
kung tumingin,
ang buong-buong boses
pero hindi nakaaakit
ng tainga,
siya iyong bigla-bigla, makikita
mong sasalampak sa sahig, at
magbabasa ng isang
klasikong nobela, halimbawa,
The Red and the Black ni Stendhal
o Germinal ni Zola,
siya iyong tipong di mo magugustuhan
ang pananamit:
punit na maong, kupas
pudpod na tsinelas
puting kamisong nagbabandera
ng paniniwala o larawan
ng isang grunge na banda,
siya iyong karaniwan
pero hindi payak,
siya iyon,
ang hindi takot sa bagsik ng ulan
hindi takot sa alimuom
siyang malalim kung sumipat ng kalangitan.
ipamamalita ko sanang
patay na siya, oo
wala sa loob ng nitso, hindi
pinaglamayan, humihinga
patay na siya;
hiningang walang sariling mukha.
Untitled
hindi ka binigyan ng layang pumili
ng sarili mong pangalan, ng sarili
mong relihiyon, ng sarili mong sarili
kaya't nang makita mong may mundo,
daigdig ng madidilaw na halakhak o
pulang dulang ng saganang balak,
pinlii mong tikman ang sinabi'y ikapapahamak
at magalak kang naganyak ng iba't
ibang hinagap labas sa kahon ng nakakahon
mong reyalidad, kontra-agos, pagbabalikwas.
bumalikwas ka't naghanap ng langit
sa pusali ng iyong sarili, inisip na wala
kang kalayaan, walang kalayaan mula
sa unang iyak hanggang sa huling dahak
maging ang pagpipilian ng iyong paghahanap
ng ano ang ano, sino ang sino at alin ang alin
ay nakahain na tinik sa pusang gagawing
manikin.
wala ka ngang kalayaan, mula't mula,
oo, dito sa absurdong mundong lahat ay nawawala.
ng sarili mong pangalan, ng sarili
mong relihiyon, ng sarili mong sarili
kaya't nang makita mong may mundo,
daigdig ng madidilaw na halakhak o
pulang dulang ng saganang balak,
pinlii mong tikman ang sinabi'y ikapapahamak
at magalak kang naganyak ng iba't
ibang hinagap labas sa kahon ng nakakahon
mong reyalidad, kontra-agos, pagbabalikwas.
bumalikwas ka't naghanap ng langit
sa pusali ng iyong sarili, inisip na wala
kang kalayaan, walang kalayaan mula
sa unang iyak hanggang sa huling dahak
maging ang pagpipilian ng iyong paghahanap
ng ano ang ano, sino ang sino at alin ang alin
ay nakahain na tinik sa pusang gagawing
manikin.
wala ka ngang kalayaan, mula't mula,
oo, dito sa absurdong mundong lahat ay nawawala.
Manilyn
naipit na ako sa maraming pagkakataon, Manilyn
sa pagitan ng nagmamadaling mga balikat
sa mga siksikan at pulikat, pusaliang MRT,LRT at bus
init ng ulo ng pawisang tsuper at matalim
na dila ng highway officer, tiket kontra lisensya
sa pagitan ng araw at ulan, sa usok ng sigarilyo
sa mga restawran at bar, karsel ng lungkot at ligalig
pen gun at ice pick, balisong at paltik, angas
ng mga kabataang gabi-gabing naniniktik, riot! gang war!
ikit ng nahihilong shot glass, makunat na kropek
alimuom ng eskinita, alak na bubutas ng atay at memorya
sa pagitan ng takot at pangamba, sa hinala at akala
sa mga gabi at madaling araw, dilim kontra anino
naipit ako sa maraming pagkakataon, Manilyn
ngunit di tulad mo, hindi ako napiit at sumapit
sa lunos at gapos ng kawalang-katiyakan
Manilyn, biktima tayong lahat bagamat iilan lamang
ang biktimang nilalagom ang tagumpay sa ibabaw
ng kaniyang bangkay, isang dalisay na trahedya
Manilyn, alam mong hindi punglo ng tagapagpatag
ng bundok at mamumunla ng kasaysayang matuwid
ang gumahasa sa iyo, silang mga berdugong nagtatago
sa telon ng pagmamalinis, ang dapat nating mapalis
silang nang-iipit ng ating mga karapatan at nais.
(In Catanuan, Quezon, military men disrupted the funeral wake of 17-year-old Manilyn Caribot. Caribot was a resident who was killed during a crossfire between the 85th Infantry Battalion of the Philippine Army (IBPA) and the NPA last April 29, 2012--Bulatlat.com)
sa pagitan ng nagmamadaling mga balikat
sa mga siksikan at pulikat, pusaliang MRT,LRT at bus
init ng ulo ng pawisang tsuper at matalim
na dila ng highway officer, tiket kontra lisensya
sa pagitan ng araw at ulan, sa usok ng sigarilyo
sa mga restawran at bar, karsel ng lungkot at ligalig
pen gun at ice pick, balisong at paltik, angas
ng mga kabataang gabi-gabing naniniktik, riot! gang war!
ikit ng nahihilong shot glass, makunat na kropek
alimuom ng eskinita, alak na bubutas ng atay at memorya
sa pagitan ng takot at pangamba, sa hinala at akala
sa mga gabi at madaling araw, dilim kontra anino
naipit ako sa maraming pagkakataon, Manilyn
ngunit di tulad mo, hindi ako napiit at sumapit
sa lunos at gapos ng kawalang-katiyakan
Manilyn, biktima tayong lahat bagamat iilan lamang
ang biktimang nilalagom ang tagumpay sa ibabaw
ng kaniyang bangkay, isang dalisay na trahedya
Manilyn, alam mong hindi punglo ng tagapagpatag
ng bundok at mamumunla ng kasaysayang matuwid
ang gumahasa sa iyo, silang mga berdugong nagtatago
sa telon ng pagmamalinis, ang dapat nating mapalis
silang nang-iipit ng ating mga karapatan at nais.
(In Catanuan, Quezon, military men disrupted the funeral wake of 17-year-old Manilyn Caribot. Caribot was a resident who was killed during a crossfire between the 85th Infantry Battalion of the Philippine Army (IBPA) and the NPA last April 29, 2012--Bulatlat.com)
Mag-subscribe sa:
Mga Post (Atom)