Amanat

Hinuhulma sa libog, sinusukat sa alindog.
Ang mga tulad mo'y ikinakahon, binabaog
nitong lipunang itinubog sa titi at karog.

(para sa dalagang ginahasa sa loob ng bus 

ng 6 na kalalakihan sa Delhi, India 

noong Disyembre 16, 2012)

Sandali

hanggang ngayon, hindi pa rin kita masabayan
sa tuwinang ibinubulong mo sa hangin ang himig
ng mga awiting hilig mo o iyong nagpapakilig
sa iyong katawan, sa balakang at balikat--mga tinig
na mabubulaklak at masimbuyong nilalagom ang iyong sarili.
ang mga Les Miserables at Phantom of the Opera,
iyong Miss Saigon at Sound of Silence o iyong iba pa
na inaabot ang mga ulap sa tinis at kinis ng mga nota,
mga melodiya at eskalang umiindayog sa tainga:
mga operatikong salaysay ng mga damdaming
masidhi pa sa pagsabog ng mga baog na bulkan
o mga musikang humihimlay sa balangkas ng mga ugat.
hanggang ngayon, di pa rin kita masabayan at
hindi nga ba dahil sa ang tulad ko'y nahumaling
sa garalgaling ispiker, sa malilikot na mga daliring
tumitipa sa liig ng mga baho at gitara
o sa mga wirdong awiting
bibihirang masagi ng iyong mga taingang kinalinga
ni Barry, Robin at Maurice Gibb.
saang sangandaan
ng sanga-sangang kasaysayan
ng musika at lirika tayo nagtagpo?
maari ko bang ipanukala ang salitang pinagtagpo? o mali
ang ariin kong nakalapat ang iyong tainga para sa pintig
ng aking puso?
hanggang ngayon, hindi pa rin kita masabayan
sa Do You Hear The People Sing o Castle on a Cloud,
o sa Don't Cry for Me, Argentina, Think of Me at
Music of the Midnight: nananatili lamang akong nakatitig
sa iyong mga labing parang matimping alon ng dagat
ang indayog o minsa'y naliliyo na lamang sa iyong tinig,
na ipinakukulong man ng iba sa loob ng palikuran,
ay ninanais ko pa ring isilid sa silid ng aking alaala at tainga.
magkagayunman, kung ako'y di man makasabay
o napatutulala na lamang, inaaral ko pa rin ang iyong mga awitin;
hinihimay ang mga layunin at hinahangad na maisalin
sa baul ng aking gustuhin, hindi ba't ang musika'y musika
anuman ang sinusuot nitong damit at ugali? nasa iisang
mundo pa rin tayo, nakatapak sa magkasugpong na lupa
at inihihinga ang magkayakap na hangin.
kaya nga't noong isang araw, tanda mo ba?
habang nakatitig tayo sa buwan na nakalublob sa mga ulap,
habang nakatitig sa atin ang nilalamig na puno ng niyog,
habang nakahiga tayo sa kimumutan nating damuhan,
habang naka-ekis ang aking mga braso sa iyong katawan,
habang sa atin umiikot ang mundo, at habang ipinagtatanggol
tayo ni Diego Silang sa mga nagdaraan, natatandaan
mo bang sabay nating inaawit ang I Will ng The Beatles?
walang pagitan ng uri at pakiwari, ang musika'y pinili
ng ating sandali, ng ating mahabang sandali
ng pagsasarili.

Larawan

parang makikinang na mga perlas at diyamante at mga kuwintas
na ginto sa baul ang hilatsa ng nakalantad na larawan sa kuwadro
ng aking bintana. masinop ang galaw ng mga dahon ng halaman
na di ko alam ang ngalan. ang hangin, may halong kilig kapag
dumadantay sa aking balikat kasabay ang nangangalmot na alinsangan
na aywan kung paano ko ilalarawan. saglit na umawit ang pusang
di ko nakikita, marahil ay nangungusap ng tinik o malansang bituka:
tanghalian na kasi at tiyak na kumakalam na rin ang pusa niyang
sikmura. sa malayo, umuungol-gumagaralgal ang tambutso ng alin-
langang sulong, alinlangang urong ng motorsiklo, saan dadalhin ng gulong
ang tangan nitong nilalang? may balita sa langit: namatay ang isang
lalaki habang madulas ang daan sa highway. sakay ng motorsiklo.
biglang-preno, lumipad sa pagitan ng lupa at papawirin, sapul ang ulo
sa semento, parang kalyong bumuka ang kanyang bungo, sambulat ang dugo.
bagong panganak ang kinakasama, di na inabot ang pasko, wala
nang puwang para sa bagong taon ang kanyang hinabing lungkot.
may balita sa lupa: isang babae sa India ang ginahasa sa bus ng kalalakihang
sabik sa laman sa pagitan ng hita at dignidad. nasaan ang tiwala at pag-asa,
sa pinunit na katawang umiimpis sa paglipas ng mga minuto at oras?
ganito nga ba kabilis ang buhay? ang nakikita kong yaman sa kuwadro
ng aking bintana, sabihin mo sa akin, ay isa lamang bang guniguni?

122112

Mali man, o isang kahibangan, umasa ako sa paglalamat
Ng lupa at semento. Ang pagyanig ng mga pangamba, nag-iiwan
Sa akin ngiti. Dahil hinulma tayo sa takot, sa mga di natin makita,
Sa hindi natin maipaliwanag—ang mga pagtatakda, gaano man
Kahungkag at wala sa hulog, kahit kaunti, kahit munti
Ay lumilikha ng dasal at pagninilay. Kahit pagpisyetahan ito
Ng mga diyaryo at telebisyon, kahit pagputahan ng mga tupa
Ang polemikong tugon sa pagkagunaw, maglalamat at maglalamat
Ang lupa. Salatin ang sariling palad, may kalyong nagbabakbak:
Tanda ng katapusan ng malalambot na haplos sa minamahal.
Mali man, at oo, totoong mali ang umasa sa katapusan
Tulad ng mali rin ang umasa sa himala at tiwala, pakay ko
Pa ring maniwala; matagal nang natapos ang lahat, may lamat ang alamat:
Pagkagunaw ang pag-uulit, katapusan ang pagtiwalag sa bulong ng kasaysayan.

Simbang Tabi

Samahan mo siya sa kanyang panata: siyam na madaling-araw ng nagmamadaling
Mga araw, tumatakbo patungo sa sabsaban ng pagkasilang ng banal na sanggol
Sa ilalim ng tala, sa lupain ng Betlehem. Tabihan mo siya sa mahabang upuan na
Inukitan ng kurus, alalayan ang kanyang hiwaga: matang nakapikit at sumasamo
Ng hiling at pagkiling sa kanyang mga naisin. Lumuhod sa tabla ng pagninilay,
Yumukod kasabay ng mga naghahanap ng pagpapala sa loob ng simbahan.
May labing bumuka, bumilog at sumagap ng hangin: may humikab, may humilab
Na antok na ipinapahid ng malamig na simoy ng Amihan. May mga kamay
Na nakalingkis sa balakang, may mga anas ng pagkainip at pananaginip.
Samahan mo siya sa kanyang panata, isang beses sa isang taon, bumabalik siya
Sa tubig na inihilamos sa kanyang bumbunan—katulad mo. Nakikita mo ba
Ang ipinakong mga kamay, ang tadyang na tinatagasan ng dugo, mga paang
Malungkot, ang koronang tinik: nakita mo ba o abala ka sa ilusyon ng madaling-
Araw? Sinamahan mo siya sa kanyang panata at iniwan mo ang sarili sa piling ng kama.

Kapaskuhan

Mga bestidang nilukot ng likot sa pag-indak
At mga halakhak na animo’y sumasaliw sa awiting
Paulit-ulit na kumukudlit sa tainga kong humihiling, kahit
Kaunti, ng pansamantalang katahimikan. Hayaan akong regaluhan
Ng matiwasay na sandali kapiling ang butas na bulsa. Habang
Nahihibang akong nagtatago sa hindi nila makikita,
Nililibang ko ang sarili sa pangangantiyaw at pagpapaunawa:
Ang mga ngiti nila’y katumbas ng kanilang pagkatao, malaon.
Kaya’t pagbigyan ang kanilang layaw sa aginaldong limos
At limos na regalo—ang kabataan nila’y mauuwi sa kapagalan,
Mauuwi sa paghahanap ng puwang sa materyalisadong lipunan
Ng akala at hinala. Hindi ba’t ibinulong mo kagabi, sa pritong
Manok at ispageti: mamasko tayo sa kawalan habang kumakalam
Ang mga bituka ng sanlaksa. Huwag agawin ang ngiti. Huwag sa mga bata.

Pagsuyo

sa atin, kahit ang pinakapayak na balak
ay nagmimistulang isang bundok ng galak
na dumadagan sa ating dibdib; di tayo
makahinga sa masusuyong halakhak
na naliklikha ng ating masusuyong damdamin.

aanhin natin ang anumang inihahain ng paligid,
gaano man ito kaganda o katingkad, maging
ginto man ito o brilyanteng mapaglahad
kung tayo at ang ating mundo ay sapat
nang paraiso?